Genel bakış
İthalatta gümrük süreci, eşya Türkiye’ye ulaşmadan önce başlar. Doğru GTİP, gümrük kıymeti ve menşe tespitiyle vergileri öngörülebilir kılıyor, gerekli izin ve denetimleri önceden planlayarak eşyanızın gümrükte bekleme süresini en aza indirmeyi hedefliyoruz. Gümrük müşaviri olarak ithalat gümrüklemesi işlemlerinizi Kayseri’deki merkezimiz ile şube ve irtibat ofislerimizden yürütüyoruz.
İthalat süreci nasıl işler?
Eşya Türkiye gümrük bölgesine getirilmeden önce, taşıma şekline göre belirlenen sürelerde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından özet beyan verilir; gümrüğe sunulan eşya geçici depolama yerine ya da antrepoya alınır. Bu aşamadan sonra eşyaya, mevzuatta öngörülen süreler içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenmesi gerekir; ithalatta bu çoğunlukla serbest dolaşıma giriş rejimidir.
Beyanname; ticari fatura, taşıma belgesi, menşe ispat belgeleri ve gerekli izin ya da uygunluk belgeleriyle birlikte BİLGE sistemi üzerinden elektronik olarak verilir. Beyannamelerinizi PROAKTİF ara yüz yazılımıyla, kiralık hat üzerinden bağlı olduğumuz gümrük idarelerine iletiyoruz. Risk analizine göre beyanname yeşil, sarı veya kırmızı hatta işlem görür: Yeşil hatta belge kontrolü ve muayene yapılmadan, sarı hatta belge kontrolüyle, kırmızı hatta ise belge kontrolü ve fiziki muayeneyle işlem tamamlanır. Vergilerin ödenmesi veya teminata bağlanmasının ardından eşya serbest dolaşıma girer.
Vergiler ve maliyet kalemleri
İthalatta ödenecek tutarlar eşyanın GTİP’ine, menşeine ve gümrük kıymetine göre belirlenir. Gümrük kıymeti kural olarak işlem değeri esas alınarak ve eşyanın Türkiye gümrük bölgesine giriş yerine kadar olan navlun ve sigorta giderleri eklenerek hesaplanır. Bu kıymet üzerinden gümrük vergisi, varsa ilave gümrük vergisi ile anti-damping veya telafi edici vergiler hesaplanır; KDV matrahı ise bu vergiler de dâhil edilerek oluşur. Belirli eşyada ÖTV, vadeli ödeme şekillerinde ise KKDF gibi kalemler de gündeme gelebilir.
Tercihli ticaret anlaşmaları kapsamında geçerli bir menşe veya dolaşım belgesi (A.TR, EUR.1 ya da EUR-MED gibi) sunulduğunda gümrük vergisinde ve bazı durumlarda ilave gümrük vergisinde indirim veya muafiyet uygulanabilir. Bu nedenle tedarikçinizle belge durumunu sevkiyattan önce netleştirmenizi öneriyoruz.
Dış ticaret denetimleri ve izinler
Bazı ürünlerin ithalatı, gümrük işlemlerinden önce ya da bunlarla birlikte ilgili kurumların denetimine tabidir. Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler kapsamındaki denetimler TAREKS (Risk Esaslı Ticaret Kontrol Sistemi) üzerinden yürütülürken; gıda, tarım ve hayvansal ürünlerde Tarım ve Orman Bakanlığı, ilaç ve tıbbi cihazlarda ise ilgili sağlık otoritelerinin onayları gerekebilir.
Hangi denetimlerin ve belgelerin gerektiğini GTİP ile ithalat rejimine ilişkin karar ve tebliğler üzerinden önceden tespit ediyor, başvuruları doğru sırayla planlayarak gecikme riskini azaltıyoruz.
Neler yapıyoruz?
- Sevkiyat öncesi GTİP, menşe ve vergi yükü tespiti
- Gümrük kıymetinin belirlenmesi ve gerektiğinde Kıymet Bildirim Formu’nun hazırlanması
- Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin hazırlanması ve tescili
- TAREKS ve diğer kurum denetimlerine ilişkin başvuruların takibi
- Muayene, numune alma ve laboratuvar süreçlerinde yerinde takip
- Gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve KDV’nin hesaplanması
- Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat ithalatı
- Ordino, liman, antrepo ve taşıyıcı koordinasyonu
Genellikle istenen belgeler
- Ticari fatura
- Konşimento, CMR veya hava yolu konşimentosu (AWB)
- Çeki listesi
- Menşe veya dolaşım belgesi (A.TR, EUR.1, EUR-MED, menşe şahadetnamesi)
- Teslim şekline göre navlun ve sigorta belgeleri
- Gerekli hâllerde TAREKS referans numarası, kontrol belgesi, uygunluk veya izin belgeleri
- Ürüne ait teknik doküman veya katalog
- Temsil yetkisi veren vekâletname
Sık sorulan sorular
İthalatta ödenecek vergileri önceden öğrenebilir miyim?
Evet. Eşyanın GTİP’i, menşei, kıymeti ve teslim şekli netleştiğinde gümrük vergisi, varsa ilave gümrük vergisi ve KDV gibi kalemler önceden hesaplanabilir. Kesin tutar, beyannamenin tescil edildiği tarihte geçerli olan kur ve mevzuata göre oluşur.
Beyannamem kırmızı hatta düşerse ne olur?
Kırmızı hat, belge kontrolüne ek olarak eşyanın fiziki muayeneye tabi tutulacağı anlamına gelir. Muayene sırasında yerinde bulunarak beyan ile eşyanın uyumunu teyit ediyor ve süreci takip ediyoruz. Belgeler eksiksiz ve beyan doğru olduğunda muayene genellikle sorunsuz tamamlanır.
Tercihli menşe belgesi olmadan vergi indirimi alabilir miyim?
Tercihli tarife uygulaması için genellikle geçerli bir menşe ispat belgesinin beyan sırasında sunulması gerekir. Belgenin sonradan temin edilebileceği durumlarda, mevzuatın izin verdiği ölçüde teminat veya sonradan iade yolları değerlendirilebilir; bu nedenle belge durumunu sevkiyattan önce netleştirmek önemlidir.
Kullanılmış eşya ithal edebilir miyim?
Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşyanın ithalatı ilgili mevzuatla sınırlandırılmıştır ve birçok üründe izin alınmasını gerektirir. İthalatın mümkün olup olmadığı eşyanın GTİP’ine ve niteliğine göre değerlendirildiğinden, satın alma kararından önce bize danışmanızı öneririz.